Zgliński-Med > Blog > Medyczna marihuana > Dlaczego i w jaki sposób konopie działają na ludzki organizm?

Dlaczego i w jaki sposób konopie działają na ludzki organizm?

Stosowanie wyrobów zawierających CBD i THC o różnym stężeniu jest w Polsce coraz częstsze. Wynika to z coraz większej świadomości lekarzy, farmaceutów oraz pacjentów doceniających te substancje z uwagi na ich właściwości właściwości uspokajające, ale także prozdrowotne. Wyroby są pomocne w walce z bólem, wahaniami nastroju, PMS, a także przynoszą ulgę w przypadku przewlekłego stresu oraz zmęczenia. Z tego względu CBD, a także THC znajdujące się w wyrobach medycznych, są uznawane za skuteczną część terapii wielu przypadłości, schorzeń i chorób. Pomimo popularności środków bazujących na konopiach siewnych, niewiele osób zna zasady ich działania. Zatem w jaki sposób i dlaczego konopie medyczne działają na ludzki organizm?

Długa tradycja stosowania marihuany w celach leczniczych

Istnieje wiele starożytnych podań i dowodów na stosowanie marihuany w celach medycznych już kilka tysięcy lat temu. Ówcześni medycy byli świadomi działania konopi i zalecali stosowanie ich na ból, rany, oraz w celu uspokojenia i ogólnej poprawy komfortu życia i samopoczucia. Starożytne opisy praktyk medycznych z użyciem marihuany pochodzą  z niemal każdego zakątka świata, w tym także z ziem prasłowian. Nasi przodkowie również korzystali z jej właściwości leczniczych, szczególnie w łagodzeniu bólu zębów i uzyskiwaniu odprężenia, zarówno prywatnego, jak i  rytualnego1. Co ciekawe, także tradycyjna medycyna ajurwedyjska zalecała stosowanie podgrzanych wyrobów z cannabisu na zmiany skórne. Obejmowało to nie tylko typowe niezłośliwe zmiany, ale także podskórne guzy nowotworowe1. Pomimo że Starożytni cenili właściwości konopi siewnych, to jeszcze nie do końca rozumieli ich działanie.

Odbiornik CBD i THC  – ludzki układ endokannabinoidowy

Dzisiejsza nauka rozwikłała już sporą część zagadki otaczającej wciąż kontrowersyjną –  choć stosowaną od tysięcy lat – marihuanę. Naukowcy powiązali skuteczność jej działania z wieloma czynnikami. Mimo że działanie konopi w sporym stopniu uwarunkowane jest czynnikami genetycznymi, stylem życia, a także co ciekawe, strefami klimatycznymi, w których urodzili się i żyją na co dzień dani pacjenci, to kluczową rolę w odbiorze i przetworzeniu THC i CBD pełni ludzki układ endokannabinoidowy (ECS).

ECS to układ znajdujący się w organizmie człowieka (i zwierząt), którego zadaniem jest regulowanie wielu procesów fizjologicznych. Odpowiada on za między innymi regulację nastroju, apetytu, snu, a także ogólnej odporności2. Układ endokannabinoidowy jest nie tylko tak samo ważny jak układ nerwowy czy hormonalny, ale także jest z nimi komplementarny.

Budowa układu endokannabinoidowego

Układ endokannabinoidowy składa się z trzech głównych komponentów:

  1. Endokannabinoidy (kannabinoidy produkowane przez organizm),
  2. Receptory kannabinoidowe, które odbierają sygnały,
  3. Enzymy, które rozkładają endokannabinoidy, gdy nie są już potrzebne.

1. Endokannabinoidy

Endokannabinoidami nazywamy te kannabinoidy, które wytwarzane są wewnątrz organizmu3. Działają one podobnie do kannabinoidów roślinnych, takich jak THC z konopi, ale są naturalnie wytwarzane w ciele człowieka. Naukowo wyróżniamy dwa najważniejsze endokannabinoidy:

  • Anandamid (AEA) – często nazywany „cząsteczką błogości”, ponieważ wpływa na poczucie szczęścia i relaksu.
  • 2-arachidonoiloglicerol (2-AG) – odpowiada za modulację bólu i funkcje układu odpornościowego.

Endokannabinoidy są produkowane „na żądanie”, czyli wtedy, gdy organizm ich potrzebuje, w odpowiedzi na różne bodźce (np. ból, stres) i nie są magazynowane3.

2. Receptory kannabinoidowe

Receptory kannabinoidowe to białka umiejscowione na powierzchni komórek w organizmie człowieka, które odbierają sygnały od endokannabinoidów i kannabinoidów pochodzących z roślin (np. THC i CBD). Są dwa główne typy receptorów:

  • CB1 – te receptory znajdują się głównie w mózgu i centralnym układzie nerwowym, ale także w innych częściach ciała,  w tym w komórkach mięśnia sercowego, wątrobie czy tkance tłuszczowej oraz skórze4. Odpowiadają za regulację funkcji poznawczych, pamięci, koordynacji ruchowej, nastroju oraz odczuwania bólu i apetytu.
  • CB2 – te receptory występują przede wszystkim w komórkach układu odpornościowego oraz w innych tkankach obwodowych. Są kluczowe dla regulacji odpowiedzi zapalnej i funkcji układu odpornościowego5.

3. Enzymy

Enzymy w układzie endokannabinoidowym mają za zadanie rozkładanie endokannabinoidów po tym, jak spełnią swoją funkcję. Główne enzymy to:

  • FAAH (amidaza kwasów tłuszczowych) – rozkłada anandamid,
  • MAGL (lipaza monoacyloglicerolowa) – rozkłada 2-AG.

Dzięki tym enzymom endokannabinoidy działają tylko tak długo, jak są potrzebne, co zapobiega nadmiernej aktywacji układu. Rola enzymów w zachowaniu odpowiedniej gospodarki układu endokannabinoidowego jest bardzo ważna, ponieważ wyprodukowane endokannabinoidy (głównie AEA i 2-AG) nie są, a nawet nie mogą być magazynowane w organizmie, dlatego enzymy biorą udział w degradacji i syntezie przekaźników6.

W jaki sposób kannabinoidy w konopiach działają na człowieka?

Kiedy do organizmu zostają wprowadzone kannabinoidy, takie jak THC lub CBD, oddziałują one na układ endokannabinoidowy, wiążąc się z jego receptorami (CB1 i CB2) i wpływając na różne procesy w organizmie, wywołując szereg sygnałów wewnątrz komórek.

Działanie THC

THC działa na podobnych zasadach, co wytwarzane w organizmie endokannabinoidy i wiąże się bezpośrednio z receptorami CB1 i CB2. Znajdujące się głównie w mózgu receptory CB1 wchodzą w reakcję z zażytą substancją, co prowadzi do otrzymywanych skutków psychoaktywnych. Użytkownicy THC najczęściej odczuwają euforię, spowolnioną percepcję czy relaks i wszechogarniającą błogość. Odczuwane napady głodu także znajdują tu swoje wytłumaczenie – receptory CB1 są blokowane, przez co po zażyciu THC znajdującego się w medycznej marihuanie, może pojawiać się niekontrolowany apetyt7.

THC łączące się z receptorami CB2 znajdującymi się głównie w układzie odpornościowym i tkankach obwodowych tłumi odczuwanie bólu i łagodzi stany zapalne8. To właśnie ta zależność głównie przemawia za stosowaniem medycznej marihuany jako dopełnienia terapii leczniczych9.

Działanie CBD

CBD – w odróżnieniu od THC – nie wiąże się z receptorami, za to tymczasowo modyfikuje ich działanie. W swoisty sposób wpływa na układ endokannabinoidowy regulując to, jak odbiera on kannabinoidy i wytwarzane w organizmie endokannabinoidy. Dodatkowo CBD może wykazywać działanie hamujące wpływ THC10. W praktyce oznacza to, że produkty zawierające wyższe stężenie CBD, pomimo obecności THC, będą wywoływać minimalne lub nie wywoływać wcale efektów psychoaktywnych.

CBD cechuje się także właściwościami przeciwlękowymi, przeciwbólowymi i przeciwzapalnymi, dlatego polecane jest jako pomoc przy np. bolesnych menstruacjach, migrenach, stresie i problemach podłoża psychicznego i nerwowego11.

Sposób podania THC i CBD a ich działanie na układ endokannabinoidowy ECS

Sposoby dawkowania kannabinoidów mają duży wpływ na tempo ich przyswojenia przez ECS oraz na intensywność uzyskiwanych efektów. W zależności od formy podania wzmacnia się lub obniża ich moc. Wymienia się kilka sposobów dawkowania, są nimi:

  • dawkowanie drogą doustną
  • inhalacja
  • doustne przyjmowanie przez błony śluzowe
  • dawkowanie miejscowe

Wpływ najczęstszych sposobów dawkowania THC na jego działanie 

Dawkowanie drogą doustną

Dawkowanie drogą doustną nie jest najskuteczniejszą metodą podania. THC dawkowane drogą doustną cechuje się biodostępnością na poziomie 4-12%, przez co wchłania się słabo, a jego działanie bywa nieprzewidywalne. Zawarte w produktach spożywczych (najczęściej ciasteczkach i brownie) najwyższe stężenie THC osiąga około 1-2h po spożyciu. Niektórzy  mogą doświadczać skoków stężenia substancji we krwi, dlatego dawkowanie drogą doustną nie jest polecaną  formą leczniczą w terapiach medycznych12.

Spożywane w formie olejków i kapsułek z olejkami zwierającymi THC posiada już wyższą biodostępność 10-20% i cechuje się lepszym wchłanianiem13. Nadal jest to jednak około 10% równowartości dawki przyjętej w formie inhalacji14.

Inhalacja

Ta forma dawkowania jest bardzo skuteczna i cechuje się szybkim działaniem, a okres aktywności THC w organizmie jest krótki. W tym przypadku biodostępność wynosi 20-30%, przy czym doświadczeni użytkownicy mogą uzyskać wchłanianie nawet na poziomie 50%12. W przypadku medycznych zastosowań konopi zamiast palenia zalecane jest waporyzowanie materiału roślinnego, polegające na „odparowaniu” kannabinoidów w temperaturze niższej od temperatury spalania15. Poza dobrze znaną szkodliwością dymu takie stosowanie konopi wiąże się z utratą 30–50% ilości THC na skutek pirolizy, co znacząco wpływa na koszt terapii16. Waporyzacja znacznie przyspiesza dostawanie się kannabinoidów do krwioobiegu i ich dystrybucję.

Wpływ dawkowania CBD na jego działanie

Należy podkreślić, że właściwości CBD były głównie badane w połączeniu z THC w formie inhalacyjnej i doustnej17, w tym podaniu przezśluzówkowym. Najwyższe stężenie CBD odnotowywano po 3-5h od zażycia, przy podaniu podjęzykowym były to 2h. Warto zaznaczyć, że najwyższa biodostępność, bo aż do ok. 86%, występuje przy dawkowaniu przezśluzówkowym (olejki). Na jej wysokość ma wpływ także czas podania, najlepiej zrobić to w trakcie posiłku.

Dlaczego warto sięgnąć po preparaty z konopi?

Kannabinoidy mogą być stosowane jako uzupełnienie tradycyjnych terapii, co pozwala na zmniejszenie dawek niektórych leków przeciwbólowych, takich jak opioidy, minimalizując ryzyko uzależnienia. Ich działanie przeciwzapalne i neuroprotekcyjne sprawia, że są pomocne w leczeniu schorzeń przewlekłych, takich jak reumatoidalne zapalenie stawów czy stwardnienie rozsiane. W przypadku stanów lękowych i depresji CBD, ze względu na brak właściwości psychoaktywnych, jest szczególnie cenione za swoje działanie uspokajające i stabilizujące nastrój. THC, mimo swoich właściwości psychoaktywnych, może być skuteczne w łagodzeniu objawów związanych z ciężkimi schorzeniami neurologicznymi, jak np. choroba Parkinsona czy padaczka. Istotne jest jednak indywidualne dostosowanie dawki i formy podania, aby uniknąć ewentualnych skutków ubocznych oraz osiągnąć optymalne efekty terapeutyczne.

CBD i THC umożliwiają także zmniejszenie lub całkowite zniwelowanie uciążliwych schorzeń i symptomów, takich jak ból pleców, ból menstruacyjny, poprzedzający go PMS, bóle wynikające z chorób nowotworowych, czy objawy psychopatologiczne, w tym stany lękowe oraz nerwice. Odpowiednie korzystanie z właściwości medycznej marihuany może stanowić nie tylko samodzielną formę terapii, ale także skuteczne wsparcie leczenia medycznego.

  1. Arabas I. Z historii stosowania konopi w Polsce. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki. 1990; 35(2): 329-336[↩][↩]
  2. Devane WA, Dysarz FA, Johnson MR, Melvin LS, Howlett AC. Determination and characterization of a cannabinoid receptor in rat brain. Mol Pharmacol. 1988;34:605-613[↩]
  3. Haspula D, Clark MA. Cannabinoid Receptors: An Update on Cell Signaling, Pathophysiological Roles and Therapeutic Opportunities in Neurological, Cardiovascular, and Inflammatory Diseases. Int J Mol Sci. 2020;21(20):7693. Published 2020 Oct 17[↩][↩]
  4. Osafo N, Yeboah OK, Antwi AO. Endocannabinoid system and its modulation of brain, gut, joint and skin inflammation. Mol Biol Rep. 2021 Apr;48(4):3665-3680.[↩]
  5. Almogi-Hazan O, Or R. Cannabis, the Endocannabinoid System and Immunity-the Journey from the Bedside to the Bench and Back. Int J Mol Sci. 2020 Jun 23;21(12):4448.[↩]
  6. Haspula D, Clark MA. Cannabinoid Receptors: An Update on Cell Signaling, Pathophysiological Roles and Therapeutic Opportunities in Neurological, Cardiovascular, and Inflammatory Diseases. Int J Mol Sci. 2020;21(20):7693. Published 2020 Oct 17.[↩]
  7. Basavarajappa BS, Shivakumar M, Joshi V, Subbanna S. Endocannabinoid system in neurodegenerative disorders. J Neurochem. 2017;142(5):624-648.[↩]
  8. Almogi-Hazan O, Or R. Cannabis, the Endocannabinoid System and Immunity-the Journey from the Bedside to the Bench and Back. Int J Mol Sci. 2020 Jun 23;21(12):4448[↩]
  9. Ramesh K, Rosenbaum DM. Molecular basis for ligand modulation of the cannabinoid CB1 receptor. Br J Pharmacol. 2021 Jul 15[↩]
  10. Devinsky O, Cilio MR, Cross H, i wsp. Cannabidiol: pharmacology and potential therapeutic role in epilepsy and other neuropsychiatric disorders. Epilepsia. 2014;55(6):791-802.[↩]
  11. Joy JE, Watson SJ Jr, Benson JA Jr, editors. Institute of Medicine (US). Marijuana and Medicine: Assessing the Science Base. Washington (DC): National Academies Press (US); 1999[↩]
  12. McGilveray IJ. Pharmacokinetics of cannabinoids. Pain Res Manag. 2005 Autumn;10 Suppl A:15A-22A.[↩][↩]
  13. Poyatos L, Pérez-Acevedo AP, Papaseit E, i wsp. Oral Administration of Cannabis and Δ-9-tetrahydrocannabinol (THC) Preparations: A Systematic Review. Medicina (Kaunas). 2020;56(6):309. Published 2020 Jun 23[↩]
  14. HIGHLIGHTS OF PRESCRIBING INFORMATION: Marinol. https://www.accessdata. fda.gov/drugsatfda_docs/label/2017/018651s029lbl.pdf (dostęp: 13.02.2022).[↩]
  15. MacCallum CA, Russo EB. Practical considerations in medical cannabis administration and dosing. Eur J Intern Med. 2018 Mar;49:12-19.[↩]
  16. McGilveray IJ. Pharmacokinetics of cannabinoids. Pain Res Manag. 2005 Autumn;10 Suppl A:15A-22A[↩]
  17. Stott CG, White L, Wright S, Wilbraham D, Guy GW. A phase I study to assess the effect of food on the single dose bioavailability of the THC/CBD oromucosal spray. Eur J Clin Pharmacol. 2013 Apr;69(4):825-3[↩]
Medyczna marihuana

Przeczytaj także

Call Now Button